Prawo międzynarodowe i europejskie opiera się na podstawowych filarach i zasadach, które prowadzą do utrzymania jedności, porządku i harmonii na świecie. Są to na przykład poszanowanie integralności terytorialnej państw, godności ludzkiej, wolności, demokracji, równości, praworządności oraz poszanowanie praw człowieka i podstawowych wolności. Prawnie wiążące uregulowanie tych zasad zostało zapisane w traktatach międzynarodowych – przede wszystkim w Karcie Narodów Zjednoczonych („Karta ONZ”), którą podpisało około 190 krajów członkowskich ONZ.
Karta Narodów Zjednoczonych w artykule 2.4 zabrania„użycie siły przeciwko integralności terytorialnej lub niepodległości politycznej któregokolwiek państwa”.Jest to wyraz międzynarodowej zasady – zakazu nieuprawnionego użycia siły. W przypadku wystąpienia konfliktu zbrojnego na terytorium niepodległego państwa można mówić o naruszeniu tej prawnie obowiązującej zasady. Nieprzestrzeganie może zostać ukarane i może zostać nałożona odpowiedzialność. Odpowiedzialność można definiować w szerszym i węższym znaczeniu tego słowa. W wąskim znaczeniu jako indywidualna odpowiedzialność jednostki, a w szerszym niż odpowiedzialność państwa. Przy przydzielaniu odpowiedzialności należy jednak zawsze przestrzegać zasady domniemania niewinności.
Orzeczenia w sprawach konfliktów wojennych należą do właściwości Międzynarodowego Trybunału Karnego z siedzibą w Hadze. Uprawnienia i rozwiązywanie konfliktów należą również do Rady Bezpieczeństwa ONZ („RB ONZ”), składającej się z członków stałych i niestałych. Na przykład Rosja, Francja, Wielka Brytania są stałe. W przypadku naruszenia Rada Bezpieczeństwa ONZ jest uprawniona do zezwolenia na użycie siły zgodnie z Kartą Narodów Zjednoczonych w celu utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa. Istnieje wyjątek od wykonywania tego uprawnienia w przypadku stałych członków Rady Bezpieczeństwa ONZ, a mianowicie użycie„prawo weta”i tym samym wyrazić swoją dezaprobatę.
Prawo międzynarodowe uznaje kilka rodzajów przestępstw: agresję, ludobójstwo, zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości. Czyny popełnione podczas konfliktu zbrojnego i stanowiące poważne naruszenie międzynarodowego prawa humanitarnego (np. atak na ludność cywilną) można uznać za zbrodnie wojenne.
Pojęcie agresji z punktu widzenia międzynarodowego prawa karnego można uznać za czyn przestępczy, z którego można wyprowadzić odpowiedzialność indywidualną. Przestępstwo jest zdefiniowane w Statucie MTK (Międzynarodowego Trybunału Karnego) jako „planowanie, przygotowanie, inicjowanie lub wykonanie działania”, co w sposób oczywisty narusza Kartę Narodów Zjednoczonych.
Jednak nie każde naruszenie norm i przepisów prawa międzynarodowego automatycznie stanowi zbrodnię wojenną podlegającą zaskarżeniu. Do oceny prawnej zawsze konieczne jest monitorowanie zasadności przyczyny, czyli działania, które konkretna osoba wykonuje przy określonym zachowaniu i wybiera więcej środków, które są potrzebne do osiągnięcia celu. Na przykład atak na obiekt wojskowy nie może zostać uznany za nielegalny, jeżeli podjęte zostały wystarczające środki zapobiegawcze w celu uratowania ludności cywilnej. Z drugiej strony naruszenie norm ma miejsce właśnie wtedy, gdy atak na ludność cywilną był ukierunkowany i zamierzony.
Prawo międzynarodowe reguluje także obszar środowiska, gdzie ogólne zasady dopuszczają użycie broni, broni nuklearnej, tylko pod warunkiem, że nie spowoduje to niepotrzebnego cierpienia lub rozległych i długotrwałych szkód w życiu. W tym obszarze przyjęto także Traktat o zakazie broni jądrowej, który wszedł w życie w 2017 roku. Traktat nie jest prawnie wiążący dla wszystkich państw, np. Rosji i Ukrainy.
Wreszcie, zbrojne konflikty wojenne stanowią również znaczącą ingerencję w podstawowe prawa i wolności człowieka. Aby zachować i szanować podstawowe prawa i wolności człowieka, prawnie wiążące regulacje, pokój i bezpieczeństwo, ataki zbrojne nie powinny być traktowane jako sposób rozwiązywania sporów, a kraje będące w konflikcie powinny zawsze dążyć do polubownych rozwiązań.
