Na etapie postępowania sądowego wszczęcie odrzucenia aktu oskarżenia stanowi procesowy środek kontroli sądu nad przestrzeganiem w szczególności prawa do obrony jako jednego z podstawowych praw człowieka. Właściwość sądu do odrzucenia aktu oskarżenia i przekazania sprawy prokuratorowi reguluje ustawa nr. 301/2005 Zb. Kodeks karny ze zmianami (Kodeks karny) w części dotyczącej ponownego rozpoznania aktu oskarżenia, w szczególności przepisy § 241 ust. 1 litera F).
Z każdym rokiem nagłośnionych jest coraz więcej spraw, w których sędziowie zmuszeni są odrzucić akt oskarżenia i zwrócić sprawę prokuratorowi ze względu na poważne błędy proceduralne i naruszenie prawa do obrony.
Zgodnie z § 241 § 1 lit. sędzia art. 1 Kodeksu karnego ma obowiązek rozpatrzenia aktu oskarżenia zgodnie z jego treścią i zawartością akt. Odrzucenie aktu oskarżenia w ramach ponownego rozpoznania aktu oskarżenia jest obowiązkowe w sytuacji, gdy sąd stwierdzi poważne uchybienia procesowe, w szczególności naruszenie prawa do obrony. W przypadku wykrycia poważnego błędu proceduralnego, w szczególności (choć nie wyłącznie) naruszenia prawa do obrony, ze słownika kodeksu karnego wynika obowiązek odrzucenia przez sąd aktu oskarżenia. Odrzucenie aktu oskarżenia jest więc w takich sprawach obowiązkiem, a nie opcją sędziego.
Osoba, przeciwko której toczy się postępowanie karne, jest podmiotem, któremu przysługują odpowiednie prawa. Prawo do obrony ma status uprzywilejowany i jest uregulowane bezpośrednio w Konstytucji Republiki Słowackiej. Ważna pozycja tego podstawowego prawa człowieka została wielokrotnie potwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny Republiki Słowackiej, m.in. znaczek III. Stanowi to ÚS 41/2001„Zasada zabezpieczenia prawa do obrony jest warunkiem koniecznym skutecznego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości, którego ważnym zadaniem jest ochrona praw i interesów obywateli chronionych przez ustawę. Kontrola aktu oskarżenia została również wyjaśniona przez Trybunał Konstytucyjny Republiki Słowackiej w wyroku nr IV. ÚS 49/2011 z dnia 25 maja 2011 r., zgodnie z którym celem kontroli aktu oskarżenia jest dokonanie przeglądu treści aktu oskarżenia. aktu oskarżenia i zgodność z prawem uzyskanego aktu oskarżenia Na tym etapie należy się zastanowić, czy treść aktu oskarżenia, w tym jego propozycja, opiera się na wynikach postępowania przygotowawczego oraz czy nie doszło do naruszenia przepisów zapewniających prawo do obrony, bądź też czy w toku postępowania przygotowawczego nie doszło do innych poważnych błędów proceduralnych.
Na przykład:
- jeżeli zeznania świadka są jedynym dowodem obciążającym lub w istotnym stopniu rozstrzygającym dowodem, na którym prokurator chce oprzeć akt oskarżenia, a świadek był przesłuchiwany przed postawieniem oskarżenia i nie był ponownie przesłuchiwany po jego postawieniu, który nie został oskarżony,
- naruszenie prawa do ostatecznego zapoznania się z aktami w rozsądnym terminie,
- bezprawnego uzyskania materiałów obciążających, na których opiera się powództwo.
