Trybunał Konstytucyjny Republiki Słowackiej (zwany dalej „Trybunałem Konstytucyjnym”) w postępowaniu prowadzonym pod sygn. znaczek IV. ÚS 53/2023 orzekł w sprawie skargi konstytucyjnej Skarżącej, w której podniosła ona zarzut naruszenia prawa do rzetelnego procesu sądowego i prawa do ochrony sądowej, ze względu na tryb postępowania Sądu Okręgowego.
Wnioskodawca jest w trakcie ogłoszenia upadłości w Sądzie Rejonowym na stanowisku Wnioskodawcy. Skarżąca za pośrednictwem swojego przedstawiciela prawnego złożyła do Sądu Rejonowego Wniosek Dłużnika o ogłoszenie upadłości (zwany dalej „Wnioskiem”). Z uwagi na fakt, że Skarżący posiadał przedstawiciela ustawowego, Sąd Okręgowy powinien był doręczyć pisma wyłącznie temu pełnomocnikowi. Sąd rejonowy nie doręczył jednak dokumentów pełnomocnikowi Skarżącego.
Sąd Okręgowy wydał Uchwałę wzywającą Skarżącą do usunięcia braków we Wniosku, a następnie Sąd Okręgowy wydał Uchwałę odrzucającą Wniosek o ogłoszenie upadłości ze względu na to, że Skarżąca nie usunęła braków we Propozycji, do usunięcia których wezwał ją Sąd Okręgowy.
w sprawie obowiązku doręczenia dokumentów przedstawicielowi ustawowemu zaproponowała ponadto Sądowi Okręgowemu kontynuowanie postępowania. Sąd Okręgowy ustosunkował się do wezwania Skarżącej i przekazał dokumenty jej pełnomocnikowi.
Skarżąca w skardze konstytucyjnej podniosła, że w związku z nieprawidłowym doręczeniem dokumentów przez Sąd Okręgowy nie mogła wyeliminować braków Projektu i wypowiedzieć się w tej sprawie, gdyż uważała, że wszystkie dokumenty zostały doręczone jej przedstawicielowi ustawowemu. W związku z niedoręczeniem wezwania do usunięcia braków Wniosku przedstawicielowi Skarżącej, Sąd Rejonowy odrzucił jej Wniosek o ogłoszenie upadłości.
Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że zgodnie z § 196 ustawy nr 7/2005 Dz. o upadłości i restrukturyzacji „jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, przepisy Kodeksu sporów cywilnych stosuje się proporcjonalnie do wszczęcia postępowania upadłościowego, do postępowania upadłościowego, do wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego, do postępowania restrukturyzacyjnego i postępowania dotyczącego umorzenia długów”. Zgodnie z § 110 ust. 1 lit. 1 ustawy nr 160/2015 Dz. Regulamin Postępowania Cywilnego „Jeżeli strona ma pełnomocnika posiadającego pełnomocnictwo do całego postępowania, pismo doręcza się wyłącznie temu pełnomocnikowi. Pismo doręcza się stronie także wówczas, gdy strona ma do załatwienia coś osobiście w postępowaniu lub jeżeli sąd tak postanowi ze względu na charakter sprawy. Wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego oraz wydane przez sąd instrukcje procesowe doręcza się. W rozumieniu powyższego wezwanie do uiszczenia wpisu oraz instrukcje procesowe wydane przez Okręgowy doręczone przez sąd wyłącznie przedstawicielowi prawnemu Skarżącego.
Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że Uchwała Sądu Okręgowego naruszyła podstawowe prawo Skarżącego do ochrony sądowej oraz prawo do rzetelnego procesu, z tego względu, że ma zastosowanie, jeżeli strona postępowania ma pełnomocnika posiadającego pełnomocnictwo do całego postępowania, sąd ma obowiązek doręczyć pisma temu pełnomocnikowi, a więc jeżeli strona posiada pełnomocnika posiadającego pełnomocnictwo. Ponadto Trybunał Konstytucyjny uchylił zaskarżoną uchwałę i przekazał ją Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy będzie obowiązany doręczyć wezwanie do usunięcia braków Wniosku przedstawicielowi ustawowemu dłużnika i ponownie rozstrzygnąć Wniosek o ogłoszenie upadłości, będąc związany opinią prawną Sądu Konstytucyjnego wyrażoną w tym postanowieniu.
