Projekt ustawy o sztucznej inteligencji i europejskich przepisach dotyczących danych: krok w kierunku bezpieczniejszej cyfrowej przyszłości na Słowacji
W epoce cyfrowej sztuczna inteligencja (AI) i dane stały się integralną częścią życia codziennego, a potrzeba ich prawnego uregulowania okazała się konieczna już w latach 2000-2000. Ministerstwo Inwestycji, Rozwoju Regionalnego i Informatyzacji Republiki Słowackiej przekazało projekt ustawy o sztucznej inteligencji i rozporządzeniu w sprawie danych europejskich (LP/2026/17) do międzyresortowej procedury komentarzy, której celem jest zapewnienie wdrożenia kluczowych przepisów europejskich, w szczególności rozporządzenia o sztucznej inteligencji (Ustawa o sztucznej inteligencji – UE 2024/1689) 2022/868) i rozporządzenia o danych (Ustawa o danych – UE 2023/2854).
Proponowana ustawa, która powinna wejść w życie 1.05.2026 r., wprowadza nowe krajowe ramy nadzoru nad wykorzystaniem sztucznej inteligencji, zarządzania danymi, a także system sankcji za naruszenia obowiązków prawnych.
Od 2024 roku Unia Europejska systematycznie dąży do wspierania innowacji technologicznych, kładąc jednocześnie nacisk na ochronę podstawowych praw i wolności jednostki. Kluczowym narzędziem tej strategii jest tzw. „Digital Omnibus” – pakiet działań, których celem jest uproszczenie i ujednolicenie wdrażania regulacji cyfrowych, w tym zapisów ustawy o sztucznej inteligencji (Ustawa o sztucznej inteligencji). Centralnym elementem jest kompleksowy pakiet cyfrowy upraszczający przepisy dotyczące sztucznej inteligencji, cyberbezpieczeństwa i danych. Uzupełnia go strategia unii danych mająca na celu dostarczanie wysokiej jakości danych na potrzeby sztucznej inteligencji oraz europejski portfel biznesowy, który umożliwi przedsiębiorstwom posiadanie jednolitej tożsamości cyfrowej. Ma on ułatwić zadania administracyjne i biznesowe we wszystkich państwach członkowskich UE.
Dla Czech oznacza to obowiązek nie tylko stosowania bezpośrednio egzekwowalnych przepisów europejskich, ale także stworzenia odpowiednich ram instytucjonalnych i kontrolnych na poziomie krajowym.
Biuro Integralności Cyfrowej ma pełnić funkcję koordynacyjną i nadzorczą nad systemami sztucznymi; jest np. Urząd Ochrony Danych Osobowych w sprawach wykorzystania AI w obszarze przetwarzania danych osobowych czy w środowisku prawnym.
Jednak wraz z rozszerzeniem obowiązków regulacyjnych wzrasta ryzyko regulacyjne dla zainteresowanych podmiotów. Projekt ustawy przewiduje możliwość zakazu lub wycofywania z rynku ryzykownych systemów sztucznej inteligencji, a także nałożenie znaczących sankcji, które w przypadku najpoważniejszych naruszeń mogą sięgać nawet 35 mln euro, czyli 7% całkowitego rocznego obrotu danego podmiotu.
