Trybunał Sprawiedliwości w swoim wyroku w sprawie C-453/23 z 29.04.2025 r. rozstrzygnął, w jakich warunkach zwolnienie podatkowe może być niezgodne z prawem unijnym.
Polska spółka posiadająca na swojej nieruchomości bocznicę kolejową przekazała ją przewoźnikowi kolejowemu w celu uzyskania zwolnienia z podatku od nieruchomości. Zwrócił się o wydanie wiążącej opinii potwierdzającej jego prawo do zwolnienia. Choć spełnił wszystkie warunki przewidziane w prawie polskim, odmówiono mu zwolnienia, gdyż w świetle prawa UE stanowiła ona pomoc państwa niezgodną z prawem, gdyż nie została wcześniej zgłoszona Komisji.
Spółka zaskarżyła decyzję o odmowie zwolnienia przed polskimi sądami. Naczelny Sąd Administracyjny, który miał wątpliwości, czy przedmiotowe zwolnienie z podatku od nieruchomości można uznać za pomoc państwa w rozumieniu prawa Unii. Zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem, czy zwolnienie to daje beneficjentom korzyść oraz zakłóca lub może zakłócać konkurencję. Zdaniem sądu ostateczna ocena tej kwestii należy jednak do sądu krajowego. Trybunał stwierdził ponadto, że ogólne i abstrakcyjnie sformułowane zwolnienie podatkowe z podatku bezpośredniego, uregulowane w polskim systemie prawnym, co do zasady nie może być uznane za pomoc państwa. Ponieważ uważa się go za część „zwykłego” systemu podatkowego, zwykle nie przyznaje on beneficjentom selektywnej korzyści.
Zdaniem sądu zwolnienie podatkowe można uznać za selektywne w dwóch przypadkach. Pierwsza dotyczy sytuacji, w której stanowi ona część systemu podatkowego o wyraźnie dyskryminującym charakterze. Drugi to sytuacja, w której warunki przyznania zwolnienia zależą od specyfiki przedsiębiorstw lub ich działalności, tak że dotyczy ono jedynie określonej grupy przedsiębiorstw jako ujednoliconej kategorii.
Trybunał stwierdził, że w tym przypadku zwolnienie z podatku przysługuje osobom będącym właścicielami gruntów stanowiących część infrastruktury kolejowej i że warunek ten nie wydaje się być powiązany ze szczególną charakterystyką przedsiębiorstw, którym przyznano zwolnienie, ani z dyskryminującym systemem podatkowym.
Zwolnienia mogą zatem uzyskać różne podmioty – zarówno organizacje pozagospodarcze, jak i przedsiębiorstwa różnej wielkości i branży. Fakt, że jedynie osoby spełniające określone warunki mogą uzyskać zwolnienie, nie stanowi sam w sobie selektywnej korzyści.
