W ostatnim okresie coraz częściej spotykamy się z faktem, że wskaźnik wypadkowości kierowców na słowackich drogach w dużej mierze ma wspólny mianownik, jakim jest spożycie alkoholu przez kierowcę. Spożywanie alkoholu przez kierowcę pojazdu mechanicznego jest zabronione zgodnie z czeskim ustawodawstwem.
Fakt ten uregulowany jest w rozdziale szóstym Kodeksu karnego w jego pierwszej części, zatytułowanej Przestępstwa powszechnie niebezpieczne. Przepis § 289 pod tytułem Niebezpieczeństwo pod wpływem substancji uzależniającej w akapicie pierwszym określa faktyczny charakter tego przestępstwa. Istotę faktyczną spełnia ten, kto wykonuje pracę w stanie wyłączającym kompetencje, do których doprowadził pod wpływem substancji uzależniających, wykonując pracę zawodową lub inną działalność, podczas której mógłby zagrozić życiu lub zdrowiu ludzi albo spowodować znaczne szkody w mieniu.
Za takie zachowanie sprawcy grozi kara pozbawienia wolności do roku. Tej samej karze grozi sprawca, jeżeli wykonując pracę lub inną działalność, o której mowa powyżej, odmówi poddania się badaniu w celu wykrycia substancji uzależniającej za pomocą alkomatu lub przyrządu orientacyjnego albo nie podda się badaniu lekarskiemu polegającemu na pobraniu i zbadaniu krwi lub innego materiału biologicznego w celu sprawdzenia, czy nie jest zakażony. z zagrożeniem dla jego zdrowia.
Jazda pod wpływem alkoholu również może być uznana za wykroczenie. Wykroczenie przeciwko bezpieczeństwu i płynności ruchu drogowego popełnia ten, kto jako kierujący pojazdem odmawia poddania się badaniu w celu ustalenia spożycia alkoholu lub innej substancji uzależniającej w sposób określony w przepisie szczególnym, choć badanie takie nie wiązałoby się z zagrożeniem dla jego zdrowia. To samo dotyczy kierowcy, który w trakcie prowadzenia pojazdu spożył alkohol lub prowadzi pojazd w momencie po spożyciu, gdy na podstawie badania przeprowadzonego zgodnie z przepisami szczególnymi, w jego organizmie nadal utrzymuje się alkohol. Co ciekawe, przepis ten nie dotyczy rowerzystów, kierowców hulajnogów z motocyklem pomocniczym oraz kierowców pojazdów o zapłonie samoczynnym poruszających się na terenie gminy. W przypadku uznania tego przestępstwa sprawcy grozi kara grzywny do 1300 euro oraz zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych od roku do pięciu lat.
Zasadniczą różnicą pomiędzy tym, czy sprawca popełni przestępstwo, czy wykroczenie, kierując pojazdem mechanicznym pod wpływem alkoholu, są właśnie te mierzone. Jeżeli zmierzony poziom alkoholu jest niższy niż jeden na tysiąc, jest to wykroczenie. Powyżej tego poziomu alkoholu we krwi prowadzenie pojazdu mechanicznego jest uznawane za przestępstwo. Obecność alkoholu we krwi można wykazać na podstawie badania alkomatem lub próbki krwi. Osobami uprawnionymi do przeprowadzenia takiego badania są głównie funkcjonariusze Policji oraz pracownicy Straży Miejskiej i Miejskiej. Dawno, dawno temu jednak tolerancja alkoholu za kierownicą i potencjalne kary były bardziej życzliwe. Obecnie w obowiązujących przepisach prawnych Republiki Czeskiej wymagana jest zerowa tolerancja. Jednak dla porównania wiele krajów ma pewne limity, przy czym dominują kraje północne, takie jak Norwegia i Szwecja, z najniższym wskaźnikiem 0,2 na tysiąc. Większość krajów UE ustaliła granicę bezkarności za spożycie alkoholu za kierownicą na 0,5 promila. Krajami tymi są na przykład Francja, Włochy, Austria. Najwyższy dopuszczalny limit w krajach UE wynosi 0,8 promila alkoholu we krwi kierowcy, a do takich tolerancyjnych krajów zaliczają się Wielka Brytania i Irlandia. Liczba wypadków drogowych liczona jest co roku w tysiącach, a liczba zgonów na drogach spowodowanych spożyciem alkoholu w setkach ofiar.
