Przed zatwierdzeniem nowelizacji nr 203/2023 Dz. zgodnie z ustawą 461/2003 Coll. o ubezpieczeniach społecznych ze zmianami § 48 ust. 1, do zasiłku macierzyńskiego uprawnione były wyłącznie ubezpieczone kobiety w ciąży lub wychowujące dziecko, jeżeli w ciągu ostatnich dwóch lat przed porodem były ubezpieczone co najmniej 270 dni. z., zmienioną i uzupełnioną ustawą nr 203/2023 Dz. 461/2003 Zb. o ubezpieczeniu społecznym, z późniejszymi zmianami, okres nauki w szkole średniej lub na uniwersytecie wlicza się do okresu 270 dni, w ciągu których kobieta musi być objęta ubezpieczeniem zdrowotnym, jeżeli ubezpieczona uzyskała odpowiedni poziom wykształcenia.
W rozumieniu powyższego kobietom, które zaszły w ciążę lub opiekowały się dzieckiem bezpośrednio po ukończeniu nauki w szkole średniej lub uczelni wyższej przed dniem wejścia w życie niniejszej nowelizacji, nie przysługuje prawo do zasiłku macierzyńskiego, gdyż nie spełniały warunków określonych w § 48 ust. 1 lit. 1 ustawy nr 461/2003 Dz. o ubezpieczeniu społecznym ze zmianami, czyli ubezpieczeniu przez co najmniej 270 dni w ciągu poprzednich dwóch lat, z tego względu, że nie byli oni wówczas objęci ubezpieczeniem zdrowotnym ze względu na naukę w szkole średniej lub na uniwersytecie.
Celem tej nowelizacji było poszerzenie kręgu ubezpieczonych, uprawnionych do zasiłku macierzyńskiego, ze szczególnym uwzględnieniem kobiet w ciąży lub opiekujących się dzieckiem bezpośrednio po ukończeniu szkoły średniej lub uczelni.
Kolejnym celem tej nowelizacji było zmotywowanie młodych kobiet do zostania matkami po ukończeniu nauki w szkole średniej lub na uniwersytecie.
Aby ubezpieczona nabyła prawo do zasiłku macierzyńskiego, muszą zostać spełnione jednocześnie 3 warunki:
- Kobieta w ciąży lub kobieta opiekująca się dzieckiem musi być ubezpieczona, czyli musi być zatrudniona lub opłacać dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne.
- Kobieta w ciąży lub kobieta opiekująca się dzieckiem musi być ubezpieczona przez co najmniej 270 dni w ciągu ostatnich dwóch lat.
- Kobieta w ciąży lub kobieta opiekująca się dzieckiem musi osiągnąć odpowiedni poziom wykształcenia, to znaczy, jeśli kobieta urodzi dziecko przed ukończeniem szkoły średniej, nie będzie jej przysługiwać zasiłek macierzyński, gdyż nie osiągnęła wymaganego poziomu wykształcenia, czyli wykształcenia średniego zakończonego maturą.
Jeżeli wszystkie trzy warunki zostaną spełnione jednocześnie, kobiecie w ciąży lub kobiecie wychowującej dziecko przysługuje urlop macierzyński, ale nie urlop macierzyński. W przypadku ubezpieczenia macierzyńskiego zakres ubezpieczenia nie został rozszerzony na absolwentki uczelni wyższych.
Inspiracją dla powyższej nowelizacji ustawy było ustawodawstwo Republiki Czeskiej.
