Trzech obywateli Polski zawarło Umowy o Kredyt Konsumencki, w których stwierdzono, że oprócz pożyczonej kwoty powiększonej o odsetki należy uiścić dodatkowe opłaty i prowizje. Te opłaty i prowizje można uznać za koszty związane z pożyczką, różnią się one jednak od odsetek i są bardzo wysokie, odpowiadające kilkudziesięciu punktom procentowym pożyczonych kwot. Ponadto w części tych umów znajdowały się zapisy mówiące, że raty kredytu płatne są wyłącznie gotówką u przedstawiciela handlowego kredytodawcy w miejscu zamieszkania kredytobiorcy.
Konsumenci zwrócili zatem uwagę na zawyżony i nieproporcjonalny charakter tych kosztów. Jednocześnie zwrócili się do sądu w Polsce o uznanie kwestionowanych warunków zawartych w postanowieniach Umowy Kredytu za nieuczciwe.
Sąd w Polsce zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości z wnioskiem o dokonanie wykładni dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich oraz tego, czy warunki dotyczące kosztów związanych z kredytem, które są odmienne, są wyraźnie nieproporcjonalne w stosunku do świadczenia spełnionego przez sprzedawcę lub dostawcę.
Trybunał stwierdził, że warunek umowy można uznać za nieuczciwy, jeżeli powoduje istotną nierównowagę praw i obowiązków stron umowy na niekorzyść konsumenta. Ocena nieuczciwego charakteru warunków jest możliwa tylko wtedy, gdy nie mają one na celu określenia głównego przedmiotu umowy lub nie odnoszą się do adekwatności ceny lub wynagrodzenia w stosunku do świadczonych w zamian usług. Do sądu odsyłającego należy sprawdzenie, czy ma to miejsce w niniejszej sprawie. W przypadku udzielenia odpowiedzi negatywnej sąd odsyłający będzie musiał sprawdzić, czy ustawodawstwo krajowe, jako ustawodawstwo zapewniające wyższy poziom ochrony, pozwala na dokonanie takiej oceny. może okazać się niewykonalne i tym samym nieważne w całości.
Jeżeli jednak nieuczciwą część warunku można oddzielić od reszty, usunięcie może wystarczyć do przywrócenia prawdziwej równowagi między stronami. W takim przypadku umowa może nadal obowiązywać, a konsument może wybrać dowolny sposób płatności spośród sposobów dostępnych na mocy prawa krajowego.
Podsumowując stwierdzamy, że brak równowagi w prawach i obowiązkach stron umowy na niekorzyść konsumenta może wynikać z samego faktu, że koszty inne niż odsetki ponoszone przez konsumenta są wyraźnie nieproporcjonalne w stosunku do dostępnego kredytu. jest związana z udzielaniem pożyczki i zarządzaniem nią, w związku z czym może zostać uznana za nieważną. Jeżeli uda się oddzielić ten warunek od pozostałych warunków, Umowa o Kredyt Konsumencki może zaistnieć i być uważana za ważną. Umowa kredytu konsumenckiego będzie nieważna tylko w części, w której znajdzie się postanowienie zawierające nieuczciwy warunek.
