W Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej opublikowano istotną zmianę Statutu Trybunału Sprawiedliwości UE, która wejdzie w życie 1 września 2024 r. Nowelizacja reguluje częściowe przeniesienie jurysdykcji prejudycjalnej z Trybunału Sprawiedliwości na rzecz Sądu. Podstawowym celem tej reformy jest zmniejszenie obciążeń Trybunału Sprawiedliwości w zakresie pytań wstępnych oraz zapewnienie w rozsądnych terminach kontroli zgodności Trybunału z prawem i wykładnią traktatów. 01.10.2024. Przekazanie tych uprawnień będzie dotyczyło jedynie sześciu konkretnych obszarów, w których istnieje duża część orzecznictwa Trybunału. W szczególności są to obszary:
- wspólny system podatku VAT;
- podatki konsumpcyjne;
- kod celny;
- klasyfikacja nomenklaturowa towarów;
- odszkodowanie i pomoc dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład, opóźnienia lub odwołania usług transportowych;
- system handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych.
Jednakże ze względu na pewność prawa Trybunał Sprawiedliwości nadal będzie właściwy do rozpatrywania pytań prejudycjalnych i orzekania w nich w przypadku, gdy w obszarze jedności i wewnętrznej spójności prawa Unii wymagane będzie podjęcie zasadniczej decyzji.
Pomimo tej reformy wszelkie wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym nadal należy kierować do Trybunału Sprawiedliwości, który podejmie decyzję, czy skierować wniosek do Sądu. Jednak obecnie każda decyzja będzie zawierać krótkie uzasadnienie Trybunału Sprawiedliwości lub Trybunału dotyczące jego uprawnień do rozpatrzenia złożonego wniosku.
Kolejną istotną zmianą, jaką wprowadza reforma, jest wzmocnienie przejrzystości i jawności w obszarze orzeczeń prejudycjalnych poprzez powiadamianie Rady oraz Europejskiego Banku Centralnego i Parlamentu Europejskiego o wszelkich wnioskach o wydanie orzeczeń prejudycjalnych. Złożone oświadczenia lub pisemne uwagi zostaną również opublikowane na stronie internetowej Trybunału Sprawiedliwości po zakończeniu sprawy.
